Bronzen Bhairava-masker – Nepalees Indra Jatra-ritueel

• Imposant Bhairava masker van brons (koperlegering), Nepal, circa 1900.
• Afmetingen: H 36 x B 36 x D 11 cm.
• Gewicht: 5,4 kg.
• Herkomst: uit de nalatenschap van kunsthandelaar en verzamelaar Claude de Marteau.

Dit bronzen Bhairava-masker stelt een toornige manifestatie van Shiva voor en belichaamt de noodzaak om het fenomenale bestaan te overstijgen. De vormgeving is krachtig en nauwkeurig: grote uitpuilende ogen onder gefronste wenkbrauwen, een centraal derde oog op het voorhoofd, vlammend haar versierd met lotusmotieven en karakteristieke attributen zoals de halsketting en oorbellen in de vorm van slangen.

Een ritueel masker verbonden aan het Indra Jatra-festival

Newari-maskers van dit type waren niet bedoeld om gedragen te worden. Ze werden gebruikt tijdens het Indra Jatra-festival, een belangrijke viering in de Kathmandu-vallei gewijd aan de god Indra. Achter het masker werd een vat met bier of rituele alcohol geplaatst; de vloeistof stroomde vervolgens door de open mond van de godheid en werd door de gelovigen geconsumeerd. Deze rituele praktijk, uniek voor Nepal, verklaart het monumentale formaat en het specifieke ontwerp van deze maskers.

Bhairava staat ook bekend als degene die angst vernietigt, of degene die boven angst staat. Hij beschermt zijn volgelingen tegen hun vijanden en tegen passies zoals hebzucht, woede of begeerte. In een meer kosmische interpretatie wordt hij geassocieerd met de cycli van creatie, instandhouding en ontbinding van het bestaan.

Deze figuur wordt vereerd in de gehele Indiase en Himalayawereld — in India, Nepal, Sri Lanka, Indonesië en tot in Japan — evenals in bepaalde tradities van het Tibetaans boeddhisme, waar hij verschijnt in vormen die zijn aangepast aan het tantrische pantheon.