Bronzen beeld van Shiva Nataraja, de kosmische danser

Bronzen beeld van Shiva Nataraja, kosmische danser. Groene patina, India, midden 20e eeuw.

Herkomst: Voormalige collectie Claude de Marteau.

• H 72 CM x D 18 CM x B 55 CM (=diameter).

Een tweede voorstelling van Shiva Nataraja uit de tuin van Claude de Marteau

Deze sculptuur stelt Shiva Nataraja voor, ofwel « Shiva, Heer van de Dans », een van de beroemdste voorstellingen in de Hindoekunst. In dit beeld belichaamt Shiva de voortdurende beweging van het universum, waar vernietiging en creatie deel uitmaken van dezelfde kosmische cyclus. Zijn voet verplettert de demon Apasmara, symbool van onwetendheid, terwijl de vlammencirkel het universum in voortdurende transformatie oproept. De Damaru, een kleine trommel die hij in één hand houdt, kondigt de schepping van de wereld aan door het primordiale geluid, terwijl de vlam die hij in een andere hand draagt, de vernietiging ervan symboliseert vóór een nieuwe wedergeboorte. Zijn gebaar van abhaya mudrā stelt de gelovige gerust en zijn opgeheven voet opent de weg naar spirituele bevrijding.

Twee grote bronzen beelden van Shiva Nataraja gevonden in de tuin van Claude de Marteau, in Brussel.

Dit bronzen beeld komt uit het bezit van Claude de Marteau, waar het zijn tuin sierde. Het maakte deel uit van een ensemble met een tweede, zeer vergelijkbare sculptuur, van iets grotere afmetingen, beide geplaatst te midden van de vegetatie van het landgoed. De aanwezigheid van meerdere Shiva Nataraja in de tuin van Claude de Marteau doet natuurlijk denken aan het opmerkelijke Chola-brons dat hij in mei 1965 aan John D. Rockefeller III verkocht. Dit beeld, in 1979 door laatstgenoemde nagelaten aan The Asia Society in New York, behoort nu tot de meest prestigieuze werken waarvan de herkomst teruggaat tot de beroemde Belgische handelaar en verzamelaar.

Naast de uitvoeringskwaliteit getuigt dit werk van de passie van Claude de Marteau voor de grote figuren van de Indiase kunst, die hij niet alleen verzamelde, maar waarmee hij dagelijks leefde. Jarenlang in zijn tuin geplaatst, illustreert deze voorstelling van Shiva Nataraja perfect de dialoog die hij onderhield tussen kunstwerken en hun omgeving. Vandaag de dag vormt het een opmerkelijk bewijs van deze uitzonderlijke herkomst, terwijl het liefhebbers van Aziatische kunst een iconische sculptuur van de hindoeïstische spiritualiteit biedt.