Boeddhistisch manuscript uit Birma

Birmees manuscript uit het einde van de 19e eeuw of het begin van de 20e eeuw, compleet met gelakte platen, zijden fluwelen hoes en leesstijl. Een zeer coherent ritueel ensemble, dat de praktijken van monastieke offers in het theravāda-boeddhisme illustreert.

• Herkomst: collectie Claude de Marteau.
• Verkocht met certificaat.
• Afmetingen: H 53 × B 14 × D 7 cm.
• Slechts enkele exemplaren beschikbaar.

Boeddhistisch Birmees manuscript op palmbladeren – sapa-lwe en sazigyo

Dit boeddhistisch Birmees manuscript bestaat uit een belangrijk geheel van lange palmbladeren, bedekt met meerdere regels Birmees schrift en bewaard tussen twee rood gelakte houten platen. Een van de platten draagt een ingeschreven, vergulde cartouche. Door het aantal bladen, de presentatie en de schrijfwijze behoort dit werk tot de traditie van Birmese palmbladmanuscripten en mag het niet worden verward met een Kammavaca, waarvan de structuur en presentatie beantwoorden aan een bijzonder type ritueel manuscript. Het gaat evenmin om een parabaik, een Birmees manuscript samengesteld uit vouwbare papieren bladen, waarmee het gemakkelijk kan worden verward.

De Drie Mandjes (de Tipiṭaka) vormen de boeddhistische canon in de Pali-taal van het theravāda. Deze is verdeeld in drie delen: Vinaya Piṭaka (monastieke discipline), Sutta (soetra) Piṭaka (toespraken en leringen) en Abhidhamma Piṭaka (doctrinaire en filosofische analyse). Dit oude manuscript verwijst waarschijnlijk naar een van deze drie onderdelen.

Het geheel heeft een opmerkelijk deel van zijn traditionele beschermingssysteem behouden. Het manuscript is omwikkeld met een manuscripthoes, sapa-lwe genoemd. In Birma beschermden deze omhulsels de kostbare bladen tegen stof, insecten en vocht. Ze konden textiel, fijne bamboelatjes en draden in verschillende kleuren combineren, en zo een soepele envelop rond het manuscript vormen.

Rond deze bescherming is een lange rood geweven band met inscripties en witte motieven vastgeknoopt; talrijke nadrukkelijke verzen prijzen er de vrijgevigheid van de begiftigde. Het gaat om een sazigyo, ook getranscribeerd als sa-si-gyo, een band die specifiek wordt gebruikt om palmbladmanuscripten bijeen te houden. Deze stukken werden traditioneel op een weefgetouw gemaakt volgens een complexe weeftechniek. De ingeweven inscripties konden de schenkers vermelden, de datum van de offergave, vrome formules of de wens om de verdienste die door de schenking van het manuscript is verworven te delen.

De sapa-lwe, de sazigyo en de leesstijl naast het Birmees manuscript. De afwisseling van verkleuringen op het zijden fluweel wijst op oude opslag.

De gezamenlijke aanwezigheid van het manuscript, zijn gelakte platen, zijn sapa-lwe en vooral zijn beschreven sazigyo maakt het mogelijk niet alleen de tekst zelf te bewaren, maar ook een belangrijk deel van de manier waarop religieuze werken vroeger in de kloosters van Birma werden beschermd, gehanteerd en geofferd.

Verschillende Birmese manuscripten bevonden zich naast Kammavaca in het huis van Claude de Marteau (archieffoto van inventaris)

De precieze inhoud van de tekst moet nog worden geïdentificeerd, maar het is mogelijk dat het ook om een gebedenboek gaat waarvan het overschrijven een belangrijke verdienstelijke daad is.

Eind 19e – begin 20e eeuw.