Jambupati Boeddha in verguld brons – Birma, ca. 1700

Jambupati of Jambhupati Boeddha in verguld brons, Myanmar, 17e-18e eeuw.

Einde Nyaungyan-dynastie (1599-1752) of begin Konbaung-periode (1752-1885).

Afmetingen: H 26 cm × B 9 cm × D 5,5 cm.

Herkomst: voormalige Collectie Claude de Marteau.

Shakyamuni, universele heerser en koning der koningen

Deze iconografie van de Boeddha, getooid met koninklijke attributen, is bijzonder verbonden met de Birmaanse kunst, waar ze geassocieerd wordt met het thema van de Jambupati, soms geïnterpreteerd als de «Koning der Koningen» of de «Overwinnaar van Jambhupati».

Volgens de traditie dreigde de heerser Jambhupati, trots op zijn wereldlijke macht, het koninkrijk Bimbisara in Rajagaha (Rajgir, India) te annexeren. Bimbisara vroeg toen de hulp van Shakyamuni, die op miraculeuze wijze een paleis van bovennatuurlijke pracht liet verschijnen. Zittend op een met juwelen bedekte troon, manifesteerde de Boeddha zich als een Universele Monarch die elke aardse autoriteit overtrof. Bij het zien van deze visie werd Jambhupati overweldigd door de pracht van het schouwspel en bekeerde zich onmiddellijk.

Dit concept van kosmische soevereiniteit neemt een belangrijke plaats in binnen de religieuze opvattingen van Zuidoost-Azië en vindt ook weerklank in de sacrale architectuur van de regio.

Jambupati afgebeeld in “The Sensuous Immortals” van P. Pal

De figuur is zittend afgebeeld in padmasana op een gestileerde dubbele lotustroon, in bhumisparsha mudra, het gebaar van de aarde als getuige aanroepen. De Boeddha draagt een hoge opengewerkte kroon, rijke juwelen en prinselijke kleding waarvan de borstbanden doen denken aan de ornamenten van Birmaanse heersers.

De eerste voorstellingen van gekroonde Boeddha’s verschijnen in Oost-India, maar deze spectaculaire hoofdtooi behoort specifieker tot het Birmaanse repertoire, waar ze zich vanaf het einde van de Pagan-periode ontwikkelde in reliëfs en muurschilderingen.

Herkomst: Voormalige Collectie Claude de Marteau

Verkocht met certificaat van oorsprong.

Bibliografie:

• The Sensuous Immortals, P. Pal, p.197
• Burmese Buddhist Sculpture, The Johan Möger Collection, p.58-59