Staande Birmese Boeddha in verguld hout – Mandalay, 93 cm

Antiek Boeddhabeeld in verguld hout, staand met de myrobalaanvrucht. Myanmar, begin 20e eeuw.

• Deze Boeddha-afbeelding, eigen aan de iconografie van het Theravada-boeddhisme, is afkomstig uit een ensemble dat bijna 50 jaar lang werd bewaard in het huis van de verzamelaar Claude de Marteau en wordt verkocht met een certificaat van herkomst.
• Afmetingen inclusief sokkel: H 95 cm x B 38 cm x D 13 cm
• Beeld: H 79 cm
• Afmetingen van de sokkel: 19 cm x 19 cm

De staande Boeddha met myrobalaan: een iconografie van heling

Binnen de Birmese religieuze kunst belichaamt de staande Boeddha die een myrobalaan vasthoudt – een vrucht die bekendstaat om haar medicinale eigenschappen – een specifieke dimensie van mededogen en genezing; deze iconografie roept associaties op met Bhaisajyaguru, de Medicijnboeddha uit de Mahayana-stroming, maar is tevens stevig verankerd in de Birmese Theravada-traditie, waar zij in het bijzonder wordt verbonden met de historische Boeddha, Shakyamuni.

De rechterhand van de Verlichte houdt de myrobalaan vast

Volgens een boeddhistische traditie zou Shakyamuni na zijn Verlichting een myrobalaan hebben ontvangen van de god Sakka (Indra); in de Birmese beeldhouwkunst fungeert de vrucht zodoende als symbool voor een heling die het fysieke overstijgt en verwijst naar het vermogen van de leer van de Boeddha om spiritueel lijden te verzachten.

In de Birmese boeddhistische kunst wordt de historische Boeddha Shakyamuni afgebeeld terwijl hij met de linkerhand een slip van zijn monnikspij vasthoudt.

De staande houding, in combinatie met het gebaar waarbij een slip van het kloosterkleed wordt vastgehouden, is bij uitstek karakteristiek voor bepaalde Birmese voorstellingen uit de 19e eeuw; vergelijkbare sculpturen bevinden zich in de collecties van het British Museum en het Los Angeles County Museum of Art, waarin de Boeddha met de ene hand de myrobalaan presenteert terwijl hij met de andere zijn gewaad ophoudt, een iconografie die de rijkdom van de Birmese boeddhistische kunst illustreert door helingsthema’s uit diverse tradities te integreren in een eigen vormentaal.

De Boeddhabeelden op het moment van het laden bij Claude de Marteau.