George Nelson krakelingstoel

Pretzel stoel van George Nelson, vervaardigd door Herman Miller rond 1955. Rugleuning en poten van thermisch gebogen berkenmultiplex. In tegenstelling tot veel modellen heeft deze zitting geen in de fabriek geboorde ventilatiegaten.

• H 76 CM X D 46 CM X B 67 CM X Zithoogte 47 CM.
• De onderkant van de zitting vertoont oude nietjes.
• Bibliografie: George Nelson: Architect, schrijver, ontwerper, leraar, von Vegesack en Eisenbrand, blz. 248 George Nelson: Het ontwerp van modern design, Abercrombie, blz. 203

Pretzelstoel of model 5890 van George Nelson

De Pretzel stoel, ontworpen door George Nelson rond 1952, behoort tot de meest gedurfde creaties van het moderne Amerikaanse design. Ontworpen in een periode waarin experimenteel meubilair de technische grenzen van gevormd hout probeerde te verleggen, illustreert deze stoel perfect Nelsons ambitie om een zitmeubel te creëren dat zowel extreem licht als structureel en visueel innovatief is. De bijnaam Pretzel komt van de doorlopende, verstrengelde vorm van de structuur, die doet denken aan een knoop of een krakeling, waarbij rugleuning, armleuningen en onderstel in één vloeiende beweging lijken te zijn getekend. Zoals vermeld in het boek “1000 Chairs”, was Nelsons doel dat deze stoel met twee vingers opgetild kon worden (Charlotte & Peter Fiell, Taschen, pp 317).

Vervaardigd uit gevormd multiplex, vaak berkenhout, onderscheidt de stoel zich door de complexiteit van zijn rondingen en de geringe dikte. Dit technische hoogstandje, opmerkelijk voor die tijd, lag echter aan de basis van aanzienlijke productieproblemen. Het vormen van het hout vereiste extreme precisie, waardoor de fabricage op grote schaal kostbaar en kwetsbaar werd. Om deze reden werd de oorspronkelijke productie na slechts één jaar stopgezet (rond 1957), wat de grote zeldzaamheid van exemplaren uit die periode vandaag verklaart.

De Pretzel Chair heeft geen strikt functionele benadering: hij maakt deel uit van een visie op meubels als sculpturaal object, waarbij de structuur het belangrijkste decoratieve element wordt. Ondanks zijn ogenschijnlijke lichtheid is de zitting verrassend comfortabel, waarbij de kromming van de rugleuning het lichaam op natuurlijke wijze omarmt. Sommige stukken zijn voorzien van een discreet zitkussen, wat de ergonomie verbetert zonder de leesbaarheid van de vorm te veranderen.

Deze stoel werd in de jaren 1950 in zeer kleine series geproduceerd en wordt nu beschouwd als een belangrijk ontwerp van George Nelson, naast zijn bekendere creaties voor Herman Miller. De originele edities onderscheiden zich duidelijk van latere heruitgaven door hun productiekwaliteit, hun proporties en hun historische waarde. Vandaag de dag zijn ze zeer gewild bij verzamelaars en verschijnen ze regelmatig in privécollecties en op tentoonstellingen gewijd aan design uit de XXᵉ eeuw.

Het radicale karakter van de Pretzel stoel belichaamt een periode van intens experimenteren in modern design, toen esthetiek, technologie en industriële innovatie onafscheidelijk waren.