Tonneau-stoelen – Pierre Guariche voor Steiner

• Vier Tonneau-stoelen, Pierre Guariche voor STEINER, model «tout bois», in gegoten multiplex. Circa 1954.
• Afmetingen: H 77 cm x 49 cm x 36 cm
• Perfecte staat.
• Vergelijkbaar model afgebeeld in: – Patrick Favardin, Steiner et l’aventure du design, Edition Norma, 2007, p. 62.
• “Intérieurs. Le mobilier français 1945-1964”, édition du Regard, 1983, model afgebeeld op p. 58.

Pierre Guariche en de Tonneau-stoel

Wanneer men het werk van Pierre Guariche bespreekt, komt de Tonneau-stoel onmiddellijk naar voren als een van zijn meest markante creaties. Als belangrijke figuur in het Franse naoorlogse design ontwikkelde Guariche een benadering die perfect aansloot bij de behoeften van zijn tijd.

De directe naoorlogse periode vormde in Frankrijk een keerpunt. Tussen 1945 en 1960 ontstonden nieuwe levensstijlen, gekenmerkt door een zoektocht naar functionaliteit en moderniteit, reeds merkbaar vanaf de jaren 1920, maar toen nog voorbehouden aan een minderheid. De wederopbouw maakte het noodzakelijk om te voldoen aan de behoeften van huishoudens in vaak compactere woningen, met meubilair dat was aangepast aan deze nieuwe realiteiten.

Terwijl Jean Prouvé, Charlotte Perriand of Le Corbusier zich grotendeels richtten op collectieve programma’s, wijdde een nieuwe generatie ontwerpers zich aan het creëren van kwaliteitsvol, toegankelijk en in serie geproduceerd meubilair. Onder hen onderscheidde Pierre Guariche (1926-1995) zich als een van de meest relevante.

Afkomstig uit een familie van Parijse zilversmeden, studeerde hij in 1949 af aan de École Nationale Supérieure des Arts Décoratifs. Hij begon in het atelier van Marcel Gascoin, exposeerde al snel op de Salon des Arts Ménagers en de Salon des Artistes Décorateurs, en bracht vervolgens zijn eerste modellen uit. Zijn werk trok de aandacht van galerie MAI, en daarna van het bedrijf Airborne, opgericht in 1951.

Voor Airborne ontwierp hij onder meer het woonprogramma «Prefacto», een compleet geheel gebaseerd op de combinatie van metalen buizen en hout. Hij ontwikkelde er tafels, stoelen en modulaire elementen, ontworpen om te voldoen aan de eisen van een moderne, eenvoudige en rationele woning.

In 1951 begon hij zijn samenwerking met Steiner. In deze context creëerde hij de Tonneau-stoel, eerst in een aluminium en kunststof versie in 1953, en vervolgens in gegoten multiplex in 1954. Dit model vormt een belangrijke stap in de geschiedenis van de Franse zitmeubelen. Zijn omhullende lijn, relatieve eenvoud van fabricage en beheersbare kosten verklaren grotendeels het succes ervan.

Tegelijkertijd ontwierp Pierre Guariche talrijke verlichtingsarmaturen voor Pierre Disderot, die vandaag de dag nog steeds worden beschouwd als een van de meest opmerkelijke uit de Franse productie van de jaren 1950.

In 1954, geconfronteerd met de omvang van de vraag, werkte hij samen met Michel Mortier en Joseph-André Motte om ARP, het Atelier de Recherche Plastique, op te richten. Samen ontwierpen zij verschillende meubelsets voor uitgever Charles Minvielle, die werden bekroond door het Centre Technique du Bois. Guariche realiseerde ook kantoormeubilair voordat hij in 1957 artistiek directeur werd van Meurop in België.

Zijn aanpak is gebaseerd op een duidelijk idee: het produceren van mooi, nuttig en voor een breed publiek toegankelijk meubilair. Hij dacht na over de inrichting in zijn geheel, met een precies gevoel voor volumes, materialen en gebruik. In de jaren 1960 richtte zijn werk zich meer op interieurarchitectuur, met projecten voor kantoren, winkels, het station van La Plagne en het ziekenhuis van Firminy.

Vervolgens werd hij architect-adviseur voor verschillende instellingen en gaf hij op zijn beurt zijn ervaring door, met name aan de École Nationale Supérieure des Arts Décoratifs in Parijs en de École Supérieure d’Architecture in Doornik.

Meer dan een halve eeuw na hun creatie behouden de werken van Pierre Guariche hun relevantie. De Tonneau-stoel is hiervan een van de meest welsprekende voorbeelden: een iconisch model van het Franse naoorlogse design, tegelijkertijd sober, innovatief en duurzaam.