Meegroeiend bureau, Pierre Gautier-Delaye

In hoogte modulabel bureau in blond eiken, met een openend opbergvak onder het blad in wit laminaat. Ontworpen door Pierre Gautier Delaye voor uitgever Vergnères, midden jaren 50.

• Zorgvuldig en geduldig gerestaureerd door onze restaurateur, toont deze zeventigjarige getuige van de geschiedenis van het Franse design nog steeds de branie van zijn lijnen, alsof het zijn eerste dagen zijn.
• B 89 CM X D 53 CM X H 73 CM.
• Nuttig gewicht 8,5 CM.
• Een klein slijtageplekje op de bovenkant (zie foto).

Pierre Gautier-Delaye en de heropleving van het Franse meubilair van de jaren 50

Dit meegroeiende bureau is het oeuvre van Pierre Gautier-Delaye, interieurarchitect en Frans meubelontwerper die in de jaren 50, bijdraagt aan de ingrijpende vernieuwing van het naoorlogse meubilair. Zijn benadering steunt op een grote spaarzaamheid in middelen: eenvoudige lijnen, helder opgebouwde volumes en een bijzondere aandacht voor verhoudingen en assemblagedetails. Die spaarzaamheid wordt tot het uiterste doorgevoerd: een zeer eenvoudig stelmechanisme, geïntegreerd in het onderstel, maakt het mogelijk de hoogte van het blad en de dwarsregel aan te passen aan de lengte van het kind, waardoor het bureau meegroeit met zijn ontwikkeling. Een vorm van duurzaamheid avant la lettre.

Op het bureau van Pierre Gautier-Delaye zijn blad en dwarsregel verstelbaar. Spaarzaamheid in middelen in de meest letterlijke zin van het woord. Uitgave Vergnères, circa 1954.

Parallel aan zijn activiteit als interieurarchitect, met name voor Air France waarvoor hij tal van agentschappen inricht, ontwikkelt Gautier-Delaye een belangrijk oeuvre rond seriematig meubilair. In 1956 ontvangt hij de René-Gabrielprijs voor een mahoniehouten ensemble dat hij op het Salon des arts ménagers presenteert op de stand van zijn uitgever Vergnères. Deze onderscheiding bekroonde precies een opvatting van het moderne meubel die kwaliteit van het ontwerp, functionaliteit en toegankelijke productie wilde verenigen.

Datzelfde jaar presenteert Gautier-Delaye op het Salon des arts ménagers een ensemble in Landes-dennenhout, met onder meer een kastbibliotheek met vakken. Deze presentatie vormt een van de eerste manifestaties van de Meubles Week-End, die zullen uitgroeien tot een van de meest karakteristieke realisaties van zijn werk.

De Meubles Week-End: eenvoud, lichtheid en vakmanschap

De creaties van Pierre Gautier-Delaye onderscheiden zich door een eenvoud die verfijning nooit uitsluit. De lichtheid van de tekening is evenzeer aanwezig in de aansluiting van een onderstel op een blad als in de subtiele sprong van een stoelrug. Achter de schijnbare vanzelfsprekendheid van deze meubels schuilt dan ook een uiterst precieze aandacht voor verhoudingen, verbindingen en uitvoeringskwaliteit.

Deze benadering sluit aan bij het functionele meubilair dat na de oorlog werd ontwikkeld rond ontwerpers als Marcel Gascoin, terwijl ze tegelijk een eigen identiteit behoudt. De literatuur over Gautier-Delaye spreekt overigens, met betrekking tot sommige van zijn creaties, van een ‘economische Gascoin’: meubilair teruggebracht tot het essentiële, rationeel en bedoeld voor een relatief brede verspreiding.

Een belangrijk deel van dit succes is te danken aan zijn samenwerking met de meubelmaker Lucien Vergnères. Gautier-Delaye ontmoet hem via Gilbert Poillerat. Vergnères, wiens Parijse atelier ook werkt voor decorateurs als Jacques Adnet, Jean Pascaud of André Arbus, brengt in het project een solide beheersing van de traditionele meubelmakerij in.

Deze ontmoeting tussen modern ontwerp en ambachtelijk vakmanschap vindt een bijzonder geslaagde uitdrukking in de Meubles Week-End. Geïnspireerd door de tradities van bergmeubilair en door het gebruik van eenvoudige houtsoorten, bedenkt Gautier-Delaye een volledige reeks met onder meer tafels, stoelen, dressoirs, bedden, kasten en nachtkastjes. Betaalbaar en ontworpen voor dagelijks gebruik, kennen deze ensembles al snel een groot succes.

Modern meubilair dat zijn oorsprong niet verloochent

De waarde van de Meubles Week-End schuilt precies in hun vermogen moderniteit en traditie te verzoenen. Gautier-Delaye probeert het karakter van het materiaal niet uit te wissen achter een industriële esthetiek. Integendeel: hij vereenvoudigt constructieprincipes uit het volksmeubilair om ze aan te passen aan de nieuwe levenswijzen van de naoorlogse periode.

Deze benadering sluit aan bij onderzoek dat in dezelfde periode werd gevoerd door Charlotte Perriand, Gio Ponti of Hans J. Wegner: vertrouwde materialen en beproefde technieken inzetten om modern, functioneel meubilair te creëren dat zich leent voor seriematige productie.

Het succes van de Meubles Week-End was zodanig dat ze veelvuldig werden gekopieerd. Hun gebruik van eenvoudige houtsoorten en hun weigering van elk overbodig decoratief effect kondigen bovendien bepaalde richtingen van het meubilair van de jaren 70 aan, wanneer de oliecrisis en de terugval van het ‘alles-in-plastic’ ertoe zullen bijdragen natuurlijke materialen en elementairdere constructies opnieuw te waarderen.

Dit meubel getuigt zo van een bijzonder vruchtbare periode van het Franse modernistische meubilair, waarin ontwerpers als Pierre Gautier-Delaye trachten hedendaags ontwerp, seriematige productie en ambachtelijke traditie met elkaar te verzoenen.