Verstelbare architectenkruk – Friso Kramer

Architecten- of tekenkruk, door Friso Kramer voor Ahrend De Cirkel. Editie uit de jaren 60 en jaren 70.

Met zijn draaibare en in hoogte verstelbare zitting past deze kruk zich aan verschillende toepassingen aan: rond een kookeiland, voor een werkblad, of aan een hoge tafel. Het vierpotige onderstel zorgt voor uitstekende stabiliteit, terwijl de afwezigheid van een rugleuning de bewegingsvrijheid vergemakkelijkt. De beschikbaarheid van dit model in meerdere exemplaren maakt het mogelijk om zowel te voldoen aan een individuele aankoop als aan de inrichting van kantoren, werkplaatsen, gemeenschappelijke ruimtes of professionele projecten die een homogene serie vereisen.

• Hoogte 55 cm tot 74 cm
• Diameter zitting: 30 cm
• Voetafdruk op de grond: 50 cm x 50 cm
• Prijs per stuk, ongeveer 50 stuks beschikbaar.

Na 60 jaar gebruik zijn de krukken allemaal vergelijkbaar qua gebruikssporen; ze vertonen geen storingen. De houten zitting heeft soms drie boutkoppen, soms niet.

Twee grijstinten (als je dat zo kunt zeggen…): Een lichte en een heel iets donkerdere.

Een architectenkruk ontworpen voor werk

Ontworpen door Friso Kramer voor Ahrend De Cirkel, behoort deze architectenkruk tot het naoorlogse Nederlandse professionele meubilair. Uitgegeven in de jaren 60, voldoet hij aan de behoeften van tekenaars, architecten en technici die aan een tekentafel of verhoogde werkplek werken. Het robuuste en modulaire ontwerp was ook geschikt voor werkplaatsen en laboratoria.

Het stalen viersteronderstel zorgt voor grote stabiliteit. Elk uiteinde is voorzien van een metalen dop omhuld met hard plastic, wat direct contact met de vloer en schokken bij verplaatsing beperkt.

Eén van de pootdoppen van de kruk, omhuld met een schokbestendige rand.

De centrale kolom is voorzien van een stelknop waarvan de vorm bijzonder goed is doordacht. Deze ligt natuurlijk in de hand, zowel met de hele hand als met de vingertoppen, en maakt het mogelijk de zitting op de gewenste hoogte te vergrendelen. De stelschroef draagt de ingegraveerde merknaam « Ahrend De Cirkel ».

De stelgrepen van de krukken zijn gemarkeerd met Ahrend De Cirkel

Deze details geven de constructie van deze industriële kruk volledig zin: een stabiel onderstel, een eenvoudig te bedienen verstelling en componenten die geschikt zijn voor dagelijks gebruik. De strakke vorm vloeit direct voort uit deze praktische eisen.

De zeshoekige kolom heeft een afnemende langsgroef die deel uitmaakt van het hoogtevergrendelingssysteem en de ondersteuning onder belasting versterkt. Een eenvoudige en ingenieuze mechanische oplossing waarvan de effectiviteit vandaag de dag, meer dan 60 jaar na de fabricage, nog steeds bewezen is.

De zeshoekige kolom blijft perfect geleid zonder om zijn as te draaien, terwijl de zitting draaibaar blijft. De aflopende groef draagt bij aan de vergrendeling en voorkomt een abrupte daling onder belasting.

Friso Kramer en industrieel meubilair

Friso Kramer trad in 1948 in dienst bij De Cirkel. Daar ontwikkelde hij meubilair voor serieproductie, waarbij materiaaleconomie, soliditeit van constructies en ergonomie het ontwerp leidden. Deze benadering kenmerkt met name de Revolt stoel uit 1953, de Reform tafel uit 1955 en de Result stoel, ontworpen met Wim Rietveld in 1958.

Friso Kramer – Ahrend De Cirkel krukken, stalen poten en multiplex houten zitting, in hoogte verstelbaar en draaibaar.

De tekenkrukken zetten dit onderzoek voort op het niveau van de werkplek. Hun verstelbare zitting maakt aanpassing aan verschillende hoogtes mogelijk, terwijl sommige versies een voetensteun of een verstelbare rugleuning hebben. Het hier gepresenteerde model geeft de voorkeur aan bewegingsvrijheid en gebruiksgemak.

Van BG4 naar Ahrend De Cirkel

De geschiedenis van De Cirkel begint vóór de oprichting van het bedrijf. In 1932 richt Jan Schröfer samen met Willem Schröfer, Henk Kunst en Sjoerd Schwitters het collectief Belangengroep Vier, of BG4, op. Hun activiteiten omvatten onder meer bouw, reclame, fotografie en film. Jan Schröfer ontwikkelde er ook stalen meubels, gevoed door modern onderzoek naar materialen en fabricage.

Na de ontbinding van BG4 in 1934 zette Schröfer deze activiteit voort onder de naam De Cirkel. Het bedrijf specialiseerde zich in het ontwerp en de fabricage van metalen meubilair. Het zocht toenadering tot Ahrend, een bedrijf opgericht in Amsterdam in 1896 door Jacobus Ahrend, oorspronkelijk actief in tekeninstrumenten en kantoorbenodigdheden.

In 1941 werd Ahrend de meerderheidsaandeelhouder van De Cirkel. Deze samenwerking stelde Ahrend in staat om zijn eigen meubelproductie te ontwikkelen. In 1967 werden Ahrend, De Cirkel en fabrikant ODA samengevoegd binnen de Ahrend-groep, hoewel ze hun respectievelijke namen nog enige tijd behielden.

Deze kruk getuigt van deze gemeenschappelijke geschiedenis tussen creatie en industriële fabricage. De ongekunstelde constructie en het toegankelijke verstelmechanisme illustreren de principes van het modernistisch meubilair, waarbij de vorm in de eerste plaats de functie dient.